Alerji Aşısı Nedir Kimlere Yapılır ?

Alerji Aşısı Nedir Kimlere Yapılır ?

Alerji Aşısı alerjik hastalıkların tedavisinde kullanılan önemli bir tedavi şekli olup, hastalığın doğal gidişini değiştirebilecek tek tedavi yöntemidir. Aşı tedavisi yaklaşık 100 yıla yakın kullanılmakta olan bir tedavi şeklidir. Hastanın ilaç tedavisinden yeterince faydalanmadığı ve uzun süreli alerjik hastalıklarda Dünya Sağlık Örgütünün onayladığı bu tedavi ile hastaların şikayetleri azalır, ilaç kullanma gereksinimi giderek ortadan kalkar yaşam kalitesi düzelir ve ileride astıma dönüşme riskini azalır.

İlaç tedavileri gibi geçici sonuçlardan ziyade yavaş yavaş sağlanan temel bir iyilik hali sağlar. Bu tedavi ile hem hastalığın bulguları iyileşirken hem de astım gibi reaksiyonların gelişmesi de engellenir. Ancak belirtilmelidir ki sadece ve yalnızca alerji ve/veya immünoloji uzmanı tarafından uygulanması uygundur.

Alerjenlere karşı duyarlılığı azaltmak ve böylece alerjen ile karşılaşma durumunda belirtilerin ortaya çıkmasını önlemektir. Kullanılan ilaçlar ise oluşan belirtileri gidermeyi amaçlar. Bu nedenle aşı tedavisi ilaç tedavisinden çok farklıdır. Aşı tedavisinin bir amacı hastayı tedavi etmek iken diğer taraftan alerjenlerin yapmış olduğu hasarın oluşmasını engellemektir.

Alerji aşısı kimlere yapılır ?; polen (bahar), ev tozu, küf mantarları, kedi ve köpek alerjenlerinin yaptığı Alerjik rinit, alerjik astım, göz alerjisi (alerjik konjonktivit) uygulanır ayrıca anafilaktik şoka yol açan arıların yol açtığı arı alerjisinde uygulanır.

İmmünoterapi nasıl uygulanır? : İmmünoterapinin en yaygın iki tipi cilt altı enjeksiyonlar şeklinde uygulanan subkutan immünoterapi ve dilaltı damla damlatılması yoluyla uygulanan sublingual immünoterapidir. Son yıllarda ayrıca dil altı tabletler de geliştirilmiştir. İki yöntemin de etkinliği benzer olmakla birlikte birbirlerine göre bazı farklılıkları bulunmaktadır. Hangi aşının yapılacağı kararı verilirken hastaya ait özellikler göz önünde bulundurulmalıdır. Sadece ve yalnızca alerji ve/veya immünoloji uzmanı tarafından uygulanmalıdır. Kesinlikle bir başka branş doktoru tarafından uygulanmamalıdır.

Alerji aşısı nasıl uygulanır ? : Alerji testleri yapılan hastaların test sonucuna göre alerji aşıları hazırlanır sonrasında ya dilaltı veya cilt altı ( subkutan ) aşılar uygulanır.

Dilaltı aşılar her gün uygulanması gerekirken, cilt altı aşılar ilk haftalar haftada bir kez, daha sonra 3 ya da 4 haftada bir uygulanır. Cilt altı aşılar hastane ortamında yapılması gerekirken, Dilaltı aşılar ise ilk doz hastanede sonraki dozlar hasta evde kendi uygular.

Cilt altı aşı tedavisinde neye alerjiniz varsa o alerjen düzenli aralıklarla uygulanır. Başlangıçta haftada bir gün alerjen küçük ve ince uçlu insülin enjektörler ile (alerji iğnesi) cilt altına uygulanır. Hafta da bir yapılan bu tedavi periyoduna başlangıç dönemi (başlangıç fazı, alıştırma fazı) denir. Bu dönem kullanılan aşının türüne göre 4 ay sürer bazen 6 ayı bulabilir. Hızlandırılmış aşılar allergovit olarak geçen aşılarda 6 haftada aylık tedaviye geçilir. Aşılar en düşük dozdan verilmeye başlanır ve her hafta daha yüksek dozlar uygulanarak en yüksek doza ulaşılır. En yüksek doza ulaştıktan sonra tedavi 3 ya da 4 hafta aralıklar ile sürdürülür. Bu periyota idame dönemi (idame fazı) denir. Aşıların etkisi haftalar ya da aylar içerisinde başlar. Bu nedenle başlangıçta aşı ve ilaç tedavisi birlikte yapılır. Aşı tedavisinden yarar gördükçe ilaçların dozu azaltılır ya da kesilir. Aşı tedavisinden yarar gören hastaların tedavisi 5 yıl sürdürülür.

Alerji aşısı yan etkileri; Alerji aşıların içinde alerjenler olduğu için Aşı tedavisi sırasında yan etki olarak alerjik reaksiyonlar görülebilir. Bu nedenle cilt altı aşılar tam teşekküllü hastane ya da tıp merkezlerinde doktor kontrolünde yapılması gerekir. Alerjik reaksiyon her hastada görülmez. Alerjik reaksiyon olması durumunda aşı dozları biraz azaltılır ve doz artımı daha düşük artışlarla yapılır bu şekilde aşı uygulama süresi uzamasına karşın bu etki çoğu zaman ortadan kalkar. Bu başarılamaz ve alerjik reaksiyon ciddi ise aşı tedavisi sonlandırılır. Bu tür durumlarla nadiren karşılaşılır. Alerjik reaksiyonlar genellikle doz artımı döneminde yani başlangıç fazında ortaya çıkar. Alerjik reaksiyonlar aşının yapıldığı gün ortaya çıkar ve aynı gün içerisinde kendiliğinden ya da tedavi ile düzelir. En sık gördüğümüz alerjik reaksiyon aşı yapılan yerde bazen 5-10 cm bulabilen kaşıntı, kızarıklık, şişlik şeklinde olan lokal reaksiyonlardır. Bu reaksiyon soğuk uygulama ve alerji ilaçları ile kolayca çözülür. Diğer alerjik aşı reaksiyonlar; burun akıntısı hapşurma burun tıkanıklığı ya da nefes darlığı öksürük gibi astım belirtileri, deride yaygın kaşıntı, kızarıklık ve kabarıklık (ürtiker), nadiren ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) ve şok gelişebilir. Ciddi alerjik reaksiyonlar genellikle ilk 30 dakika içinde görülür. Bu nedenle aşıdan sonra ilk 30 dakika hastaların hastane ortamında kalması istenir. Alerji aşılarının yapılması sırasında mutlaka her enjeksiyondan önce, el altında uygulamaya hazır halde enjektabl adrenalin, kortizon ampul, antihistaminik ve B2 agonist ilaçlar acil müdahale için bulundurulmalıdır.

Alerji aşıları hastanın alerji şikayetleri kontrol edip ileride astım olmasına engellemesi ve giderek daha az yan etkileri olması ile tedavinin ilk seçenekleri arasına geçmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir