Ürtiker Nedir ve Nasıl Tedavi Edilmelidir ?

Ürtiker Nedir ve Nasıl Tedavi Edilmelidir ?

Ürtiker halk arasında kurdeşen, dabaz isimleriyle bilinen bir hastalıktır. Ürtiker farklı şekil (oval, uvarlak) ve büyüklüklerde, bazen birleşmeye eğilimli ciltte kabarıklık, kızarıklık, çok yoğun kaşıntı atakları ile seyreder. . Vücudun bir bölgesinde olabildiği gibi tüm vücutta yaygın olabilir. Saatler içinde iz bırakmadan kaybolur, yenileri çıkar. Bu şekilde yer değiştirirler. Hastalık aniden ortaya çıkar ve hızlı bir şekilde ilerler. Ürtiker tek başına olabileceği gibi sıklıkla anjioödem ile birliktedir. Anjioödem nedir?;Ürtikerin olan hastaların %40’ında dudak, göz kapakları, ellerde, bazen genital bölgede üzeri renksiz çok belirgin şişlikler gelişir. Bu şişlikler anjioödem olarak adlandırılır. Anjioödem kendisini sınırlı şişme şeklinde gösterir. Kaşıntıdan çok acıma, yanma hissi olur. Ürtikere göre daha yavaş düzelir. En sık olarak yüzde, dudakta, göz kapağında, seyrek olarak dilde ve boğazda olur. Hastaların %10’nunda ürtiker olmaksızın sadece anjioödem gelişebilir. Bazı hastalar felç geçirdiği hissine kapılır. Ürtiker ve anjioödemin ani başlaması, hızla ilerlemesi, yoğun kaşınması hasta ve yakınlarında panik ve endişeye yol açar. Hastalar hemen en yakın hastanelerin acil servislerine başvurular. Hastalar acil serviste tedavi olduktan sonrasında hastalık belirtileri iz bırakmadan 24 saat içinde düzelir fakat ilaçların etkisi geçtikten sonra ataklar devam edebilir.

Ürtiker nedenleri; Ürtiker ve/veya anjioödem alerjik hastalıkların (anaflaksi, ilaç alerjisi, gıda alerjisi, arı alerjisi gibi), bazı hastalıkların (viral enfeksiyonlar, kronik hepatit, troid bezi hastalığı; haşimato hastalığı, lenf bezi hastalıkları; lenfoma, romatizmal hastalıklar, inflamatuvar barsak hastalığı gibi) habercisi olabileceği gibi yada hiç bir sebep olmaksızında gelişebilir (idiyopatik ürtiker anjioödem). Kronik ürtikerin sebebi olarak en sık gıda alerjisi düşünülür. Gerçek ise bunun tam tersidir. Hastalar doktorun kendisine yasakladığı gıdalardan ve kendisinin saptadığı gıdalardan uzak kaldığı halde yakınmalarının devam ettiğini söyler. Hastanın hikayesinin dikkatli bir şeklide değerlendirilmesi gıda alerjisi olup olmadığını ortaya koyar. Gerekirse gıda alerjisi cilt testleri yapılabilir.  Alerjik ürtikerde alerjene maruziyet kesilince hastalık birden geçer fakat idiyopatik ve fiziksel ürtikerde hastalık sadece 1 kaç gün, günlerce, haftalarca ya da aylarca devam edebilir. Ürtiker 6 haftadan kısa sürerse akut ürtiker anjioödem, daha uzun sürerse kronik ürtiker anjioödem olarak adlandırılır.

Ürtiker tedavisi; Tedavide önce zeminde yatan bir hastalık varsa o tedavi edilir. Alerjik ürtiker anjioödem alerjen ile temas kesilebilirse kısa sürede tamamen düzelir. Diğer ürtiker njioödem türlerinde ise öncelikle antihistaminler kullanılır. Antihistaminlere yanıt alınmayan hastalarda (özellikle kronik ürtikerde ve/veya anjioödemde) yoğun atakları baskılamak için kısa süreli ağızdan kortizon verilir. Kortizonun kemik erimesi, kemik nekrozu (kemikte bir tür çürüme ), şeker ve tansiyonda yükselme, iştah artışı ve kilo alımı, göz tansiyonu ve katarakt gibi birçok olumsuz yan etkileri sebebiyle kronik ürtikerde uzun süre kullanımı sakıncalıdır. Omalizumab (Xolair) ise son zamanlarda kullanılmaya başlanılan yeni bir ilaç tedavisidir Anti-IgE tedavisi ile kronik ürtiker hastalarının %90’nından fazlasında hastalık belirtileri tamamen düzeltir. Omalizumab (Xolair), alerjik hastalıların oluşumunda rol oynayan IgE antikorunun etkisini önleyen bir ilaçtır. Omalizumab (Xolair), halen antihistaminik veya kortikosteroid almasına rağmen semptomları bu ilaçlarla yeterli düzeyde kontrol edilemeyen 12 yaş ve üzeri kronik idiyopatik ürtiker tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. 4 haftada bir cilt altı enjeksiyon şeklinde kullanılmaktadır. Alerji uzmanlarının kontrolünde uygulanmaktadır. Tedavi süresi değişken olmakla birlikte özellikle kronik ürtikerde süre 3 aydır. İhtiyaç durumunda hastanın şikayetlerini kontrol altına almasına bağlı olarak daha uzun süreler güvenle kullanılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir